Nowa wystawa w TRAFO. 国建 ā á ǎ à - podróż artystyczna KENBO ze Wschodu na Zachód
Robert Duchowski

TRAFO Trafostacja Sztuki w Szczecinie zaprasza na przekrojową wystawę twórczości chińskiego artysty KENBO (Liang Guojian).
Urodzony w latach 70., w okresie rewolucji kulturalnej, artysta od najmłodszych lat uczył się tradycyjnego malarstwa chińskiego. Z czasem rozszerzył swoją praktykę o eksperymentalne malarstwo tuszem, instalacje, wideo oraz sztukę dźwiękową. Od 2007 r. podróżuje między Europą a Chinami, rozwijając własny język artystyczny oparty na dialogu Wschodu i Zachodu. Równolegle angażuje się w działania na rzecz ochrony lokalnego dziedzictwa kulturowego.
- To rzadka w Polsce okazja do spotkania z jednym z przedstawicieli współczesnej sztuki Chin, którego praktyka artystyczna łączy tradycję z eksperymentem oraz doświadczenie międzykulturowej migracji - mówi Anna Konopka z TRAFO Trafostacji Sztuki.
Centralnym elementem wystawy będzie powstający w trakcie jej trwania cykl prac na papierze - tworzony codziennie przez 123 dni. Projekt łączy kontekst Szczecina z doświadczeniem miejsca pochodzenia artysty. Cykl nosi tytuł: Odra i chiński tusz: zapis nieodwracalnego i zmiennego stanu czasu (“Oder River and Chinese Ink: A Record of an Irreversible and Variable State of Time”).
Kuratorzy: Stanisław Ruksza, Andrzej Wasilewski
Otwarcie: 11 czerwca 2026 r. (czwartek) / 19:00
Wystawa: 12 czerwca – 11 października 2026 r.
国建 ā á ǎ à - podróż artystyczna KENBO ze Wschodu na Zachód
ā — „Co to jest?”
á — „O czym ty do cholery mówisz?”
ǎ — „Ach, och… Chyba rozumiem.”
à — „No cóż, teraz wiesz, że to sztuka!”
Wystawa KENBO (Liang Guojian) jest przekrojowym przeglądem twórczości chińskiego artysty i intencjonalnym spotkaniem Wschodu z Zachodem, zarówno w kontekście praktyk artystycznych, jak i samych postaw filozoficznych czy aktywistycznych.
KENBO urodził się w 1973 roku w czasach rewolucji kulturalnej - jednego z najbardziej destrukcyjnych okresów dla sztuki w dziejach. Dorastał na obszarach wiejskich w południowych Chinach (Foshan w regionie Guangdong). Od najmłodszych lat kształcił się w tradycyjnym malarstwie chińskim i pobierał nauki w domu przodków. Ze względu na dojrzałą postawę i zamiłowanie do literatury klasycznej i historii, koledzy z klasy już w wieku siedemnastu lat nadali mu przydomek „KENBO” („stary Ken”). Ten przydomek stał się później jego artystycznym pseudonimem. Jego prace obejmują różne dziedziny, w tym projektowanie, książki artystyczne, eksperymentalne malarstwo tuszem, instalacje, performance, wideo i sztukę dźwiękową.
Od 2007 roku KENBO podróżuje i studiuje za granicą w Europie i Chinach, nieustannie poznając i chłonąc różnice lub powiązania kultur Wschodu i Zachodu. Łączy tradycyjne chińskie malarstwo tuszem na papierze ryżowym z kulturą chan (od którego wywodzi się japońskie zen), tworząc unikalny, osobisty język malarstwa. Ponadto KENBO aktywnie angażuje się w budowanie lokalnej społeczności, uczestniczy w działaniach na rzecz rewitalizacji obszarów wiejskich, a także angażuje się w gromadzenie i publikowanie lokalnych materiałów historycznych i kulturowych. „Jestem pełen pytań o świat, a sztuka jest moim sposobem ich zadawania – instynktowną reakcją, niczym zaskakujący czwarty ton w języku mandaryńskim” mówi artysta.
Wystawa jest pomyślana jako podróż przez kolejne epizody twórczości i życia artysty niczym przez rozdziały książki. Rozpoczynają ją prace obrazy artysty z pierwszych podroży do Europy i różnych okresów twórczości, nawiązujących do stylistyki tradycyjnego malarstwa, a także rzeźby, instalacje i dokumentacje społecznie zaangażowanych performance. Znaczną część wystawy zajmują książki tworzone przez KENBO. Od tych tradycyjnie prezentujących kaligrafię i wywodzące się z niej malarstwo (shuhua – tongyuan „pismo i malarstwo łączy to samo pochodzenie”), po najnowsze, gdzie świadomie operuje destrukcją i ikonoklastycznymi znaczeniami, zarówno w kontekście pamięci, przemijania, motywu rytualnego spalenia, ale i aktualnego katastrofizmu doby schyłku antropocenu.
Pokaz wieńczy powstający codziennie, w trakcie 123 dni trwania wystawy, cykl prac na papierze łączący kontekst Szczecina i pochodzenia artysty, zatytułowany Odra i chiński tusz: zapis nieodwracalnego i zmiennego stanu czasu (Oder River and Chinese Ink: A record of an irreversible and variable state of time).
Tytułowe ā á ǎ à zostało zaczerpnięte ze sposobu zapisu intonacji nad samogłoskami, którymi oznaczamy wysokość i melodię głosu w Hanyu pinyin - standardowym systemie latynizacji języka mandaryńskiego.
Powyższe cztery zdania to „nieposkromiona” interpretacja niewyrażalnej natury sztuki abstrakcyjnej w języku artysty. Używając czterech tonów pinyin (ā, á, ǎ, à), sugestywnie ilustrują one w zamyśle artysty, cały proces obcowania ze sztuką: od początkowego, oszołomionego pytania (ā), przez pomieszanie w próbie zrozumienia (á), po którym następuje narodziny pozornego zrozumienia (ǎ), aż do momentu ostatecznego rozpoznania i zachwytu (à).